สายไฟฟ้าแรงต่ำมีกี่ชนิด ? เลือกใช้อย่างไรให้เหมาะกับงาน

การติดตั้งระบบไฟฟ้าในบ้านหรืออาคารไม่ใช่หน้าที่ของช่างเทคนิคเพียงอย่างเดียว ผู้ใช้งานทั่วไปก็ควรเข้าใจพื้นฐาน โดยเฉพาะเรื่อง “สายไฟฟ้าแรงดันต่ำ” ที่นิยมใช้กันในงานระบบไฟภายใน เพื่อให้การใช้งานเป็นไปอย่างปลอดภัย ไม่เกิดไฟฟ้าลัดวงจรหรืออุบัติเหตุที่อาจสร้างความเสียหาย การรู้จักประเภทของสายไฟแรงดันต่ำ วิธีเลือกใช้งาน และข้อควรระวังเบื้องต้น จึงเป็นสิ่งสำคัญที่มือใหม่ไม่ควรมองข้าม

สายไฟฟ้าแรงดันต่ำคืออะไร ?

สายไฟฟ้าแรงดันต่ำ คือสายไฟที่ใช้กับระบบไฟฟ้าที่มีแรงดันไม่เกิน 1,000 โวลต์ ซึ่งเป็นมาตรฐานที่ใช้กันทั่วไปในครัวเรือน อาคารสำนักงาน หรือโรงงานขนาดเล็ก หน้าที่หลักคือส่งกระแสไฟจากแหล่งจ่ายไปยังอุปกรณ์ต่าง ๆ เช่น เครื่องใช้ไฟฟ้าและหลอดไฟ โดยมีฉนวนหุ้มเพื่อป้องกันกระแสรั่วไหลและอันตราย

สายไฟฟ้าแรงต่ำมีกี่ประเภท ?

เพื่อความเข้าใจที่ชัดเจน เราสามารถจำแนกประเภทของสายไฟฟ้าแรงดันต่ำตามวัสดุฉนวนที่ใช้หุ้มได้ดังนี้

สายไฟฟ้าทองแดงหุ้มฉนวน PVC

• สายไฟ THW หรือ 60227 IEC01 : สายตัวนำทองแดงเดี่ยว หุ้มฉนวน PVC เหมาะสำหรับใช้งานทั่วไปและเดินในท่อร้อยสายภายในอาคาร แต่ไม่เหมาะกับการฝังดินโดยตรง
• สายไฟ VAF : สายคู่ (2 แกน) หุ้มฉนวนและเปลือก PVC ด้านใน และมีเปลือกนอกสีขาวอีกชั้น เหมาะสำหรับการเดินลอยหรือยึดติดกับผนังโดยใช้คลิปก้ามปู
• สายไฟ NYY : สายชนิดกลม ตัวนำทองแดง หุ้มฉนวน PVC 2 ชั้น แข็งแรง ทนความชื้นและสภาพอากาศ ใช้เดินลอย ร้อยท่อฝังดิน หรือฝังดินโดยตรงได้
• สายไฟฟ้า VCT : สายไฟแรงดันต่ำชนิดอ่อน ตัวนำทองแดงฝอยหลายเส้น หุ้มฉนวนและเปลือก PVC ยืดหยุ่นสูง ทนแรงสั่นสะเทือนได้ดี เหมาะสำหรับใช้กับเครื่องใช้ไฟฟ้า เครื่องมือที่ต้องเคลื่อนย้ายบ่อย

สายไฟฟ้าทองแดงหุ้มฉนวน XLPE

• สายไฟ CV : สายไฟฟ้าแรงดันต่ำ ตัวนำทองแดงแข็ง หุ้มฉนวนด้วย XLPE และเปลือกนอก PVC จุดเด่นคือแข็งแรง ทนความร้อนและอุณหภูมิสูงได้ดี เหมาะสำหรับใช้งานในระบบไฟฟ้าภายใน-ภายนอกอาคาร รวมถึงสายเมนไฟฟ้าเข้าอาคารหรือโรงงาน

วิธีใช้งานสายไฟฟ้าแรงดันต่ำให้ปลอดภัยสำหรับมือใหม่

การเลือกและติดตั้งสายไฟอย่างถูกวิธีคือพื้นฐานสำคัญที่จะช่วยป้องกันอันตรายจากไฟฟ้า และยืดอายุการใช้งานของระบบไฟฟ้าในบ้าน

การเลือกขนาดและชนิดสายไฟให้เหมาะสมกับงาน

• เลือกขนาดสายไฟตามกำลังไฟฟ้าที่ใช้งาน : สายไฟแต่ละขนาดสามารถรองรับกระแสไฟฟ้าได้จำกัด หากสายเล็กเกินไปจะเกิดความร้อนสะสมและเกิดการลัดวงจรได้ง่าย
• ใช้สายไฟที่เหมาะกับประเภทเครื่องใช้ไฟฟ้า : เช่น สาย VCT สำหรับใช้กับเครื่องใช้ไฟฟ้าที่มีกำลังสูง อย่างเครื่องปรับอากาศหรือเครื่องทำน้ำอุ่น
• เลือกสายไฟที่มีฉนวนทนความร้อนและความชื้น : พิจารณาสภาพแวดล้อมในการติดตั้ง หากต้องติดตั้งในที่เปียกชื้นหรือมีความร้อน ควรเลือกใช้สายไฟ NYY หรือ VCT ที่ทนทานต่อสภาพแวดล้อมดังกล่าว
• เลือกสายไฟที่ได้มาตรฐาน : เพื่อความปลอดภัยสูงสุด ควรเลือกซื้อสายไฟที่ได้รับการรับรองมาตรฐานอุตสาหกรรม (มอก.) จากหน่วยงานที่เชื่อถือได้

ข้อควรระวังในการติดตั้งและเดินสายไฟแรงดันต่ำ

• วางแผนตำแหน่งเดินสายให้เหมาะสม : กำหนดจุดเต้ารับและสวิตช์ให้สอดคล้องกับการใช้งาน
• หลีกเลี่ยงการติดตั้งในที่ชื้นหรือร้อนจัด : หากจำเป็นควรเดินสายในท่อร้อยสายที่เหมาะสม
• ยึดสายไฟให้แน่นหนา : ใช้ถาดวางสายหรือคลิปยึดเพื่อป้องกันความเสียหายและจัดระเบียบสายไฟ
• หลีกเลี่ยงการโค้งงอสายไฟมากเกินไป : เพราะอาจทำให้ฉนวนแตกร้าวและเกิดไฟฟ้าลัดวงจร
• ติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันไฟฟ้าลัดวงจร : เช่น เบรกเกอร์และฟิวส์ เพื่อความปลอดภัยเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน

การตรวจสอบและบำรุงรักษาสายไฟฟ้าแรงดันต่ำ

เมื่อติดตั้งเสร็จแล้ว การตรวจสอบและบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยยืดอายุการใช้งานและรักษาความปลอดภัยของระบบไฟฟ้า

• ทดสอบแรงดันและความต้านทาน เป็นประจำเพื่อป้องกันความผิดปกติของระบบ
• ตรวจฉนวนสายไฟ หากกรอบ แตก หรือเสื่อม ควรเปลี่ยนทันที
• รักษาความสะอาดและแห้ง บริเวณเดินสายไฟ ลดความเสี่ยงไฟฟ้าลัดวงจร
• ตรวจการยึดสายไฟ ให้แน่น ไม่หย่อนหรือเสียดสีกับสิ่งอื่น
• ตรวจระบบสายดิน เพื่อความปลอดภัย ป้องกันอันตรายจากไฟรั่ว

1. ชนิดของสายไฟฟ้าแรงต่ำ มีอะไรบ้าง ใช้งานอย่างไร. สืบค้นเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2568 จาก https://kjl.co.th/blog/low-voltage-cable-types/